Nie tak dawno temu rozmawialiśmy o energetycznym dashboardzie w Home Assistant i powodach, dlaczego jest on ważny. Dzisiaj zajmiemy się praktyką i opowiemy sobie o automatyzacjach, które pozwolą nam zaoszczędzić pieniądze poprzez ograniczenie zużycia energii elektrycznej.
W dobie rosnących cen energii i coraz większej świadomości ekologicznej, wiele osób poszukuje sposobów na zmniejszenie zużycia prądu w swoich domach. Jednym z najbardziej efektywnych rozwiązań jest wykorzystanie automatyzacji w systemie Home Assistant. Bezpośrednim benefitem automatyzacji jest zmniejszenie rachunków za prąd. Home Assistant pozwala na precyzyjne sterowanie urządzeniami elektrycznymi, co oznacza, że mogą być one wyłączane, gdy nie są potrzebne. Na przykład, światła mogą automatycznie się wyłączać, gdy nikt nie przebywa w pomieszczeniu, a ogrzewanie może być dostosowywane do obecności domowników. To wszystko przekłada się na mniejsze zużycie energii i, w konsekwencji, niższe rachunki.
Automatyzacja pozwala na stworzenie inteligentnych harmonogramów dla urządzeń domowych. Ogrzewanie i klimatyzacja mogą być uruchamiane tylko wtedy, gdy jest to konieczne, a nie przez cały dzień. Czujniki ruchu mogą wyłączać światła w pomieszczeniach, które są puste. Dzięki temu dom staje się bardziej energooszczędny bez konieczności ciągłego monitorowania i ręcznego sterowania urządzeniami. Automatyzacja to nie tylko oszczędność, ale także wygoda. System może automatycznie dostosowywać warunki w domu do preferencji użytkowników. Oświetlenie może być regulowane w zależności od pory dnia, a temperatura może być dostosowywana do harmonogramu dnia domowników. Wszystko to sprawia, że życie staje się prostsze i bardziej komfortowe.
Oszczędzanie energii z Home Assistant – przykłady automatyzacji
Aby zainspirować Was do tworzenia automatyzacji oszczędzających energię musimy podać pewne przykłady. Jestem zobligowany do tego, aby zaznaczyć, że jest to kwestia mocno indywidualna zależąca od posiadanej liczby urządzeń smart, osobistych potrzeb oraz innych uwarunkowań. Ponadto, automatyzacje będą głównie bazowały na oświetleniu oraz smart gniazdkach.
Wyłączanie urządzeń na noc
W trakcie snu nie potrzebujemy ani uruchomionego światła, ani wielu innych urządzeń. Warto więc całą tę listę sprzętów wyłączyć, aby znacznie zaoszczędzić. Jak to zrobić? Skrypt/automatyzację podzielimy sobie na kilka elementów.
- Trigger: Naciśnięcie smart przycisku, gest kostką Aqara Smart Cube, odłożenie telefonu na ładowarkę Qi.
- Warunki: Godzina triggera znajduje się pomiędzy 24:00-06:00.
- Działanie: Wyłączenie oświetlenia we wszystkich pomieszczeniach, wyłączenie zasilania komputera, klimatyzatora, wentylatora i innych urządzeń wpiętych do smart gniazdek lub z funkcją zdalnego wyłączenia. Ale nie wyłączamy urządzeń podstawowych, w tym lodówki i serwera.
- Działanie dodatkowe: Sprawdzenie czujników otwarcia drzwi i okien, jeśli któryś wykazuje stan otwarcia, to wysłanie powiadomienia na smartfon.
- Działanie dodatkowe: Wysłanie powiadomienia informującego, że urządzenia zostały wyłączone.

Automatyzacja oszczędzania energii podczas snu wyłącza zbędne urządzenia i oświetlenie, aby zminimalizować zużycie energii. Proces jest aktywowany przez naciśnięcie smart przycisku, gest kostką Aqara Magic Cube lub odłożenie telefonu na ładowarkę Qi, ale tylko między 24:00 a 06:00. Automatyzacja wyłącza oświetlenie, komputer, klimatyzator, wentylator i inne urządzenia podłączone do smart gniazdek. Dodatkowo sprawdza czujniki otwarcia drzwi i okien oraz wysyła stosowne powiadomienie na smartfon w przypadku wykrycia otwarcia, a także informuje użytkownika o wyłączeniu urządzeń. Dzięki temu oszczędza energię i zapewnia większe bezpieczeństwo.
Wymienienie kilku wyzwalaczy ma duże znaczenie, ponieważ pokazuje to ogromne możliwości Home Assistanta, który pozwala wykorzystać wiele urządzeń, encji czy akcji. Tutaj zwróciłbym uwagę na ładowarkę Qi – otóż Home Assistant rejestruje nie tylko fakt ładowania smartfona, ale również typ wykorzystywanej ładowarki. Instalacja takowej obok łóżka jest częstym krokiem, więc właśnie wykorzystanie faktu ładowania smartfona za pomocą tej ładowarki można wykorzystać do automatyzacji.
Wyłączanie sprzętów po wyjściu z domu
Druga automatyzacja ma za zadanie wyłączyć sprzęty i oświetlenie po wyjściu z domu/mieszkania.
- Trigger: Zmiana lokalizacji telefonu użytkownika na „poza domem”.
- Warunki: Innych domowników nie ma w domu, ich lokalizatory w postaci smartfonów nie wskazują na stan „w domu”.
- Działanie: Wyłączenie oświetlenia we wszystkich pomieszczeniach i wyłączenie urządzeń elektrycznych poza najważniejszymi, np. lodówka, serwer.
- Działanie dodatkowe: Sprawdzenie czy okna i drzwi są zamknięte, co może być sprawdzone dzięki czujnikom otwarcia drzwi i okien oraz wysłanie powiadomienia na smartfon.
- Działanie dodatkowe: Wysłanie powiadomienia informującego o wyłączeniu sprzętów.

Automatyzacja wyłączania sprzętów i oświetlenia po wyjściu z domu pomaga oszczędzać energię i zwiększać bezpieczeństwo. Proces jest aktywowany, gdy telefon użytkownika wykryje, że znajduje się poza domem, ale musi zostać spełniony warunek, w którym inni domownicy również są poza domem. Automatyzacja wyłącza oświetlenie oraz urządzenia elektryczne, z wyjątkiem najważniejszych, takich jak lodówka czy serwer. Dodatkowo sprawdza, czy okna i drzwi są zamknięte, korzystając z czujników otwarcia i wysyła powiadomienie na smartfon w przypadku wykrycia otwartego okna lub drzwi. Dzięki temu system oszczędza energię i zwiększa bezpieczeństwo domu.
Wyłączenie klimatyzacji po otwarciu okien/balkonu
Automatyzacja wyłączania klimatyzacji po otwarciu balkonu ma na celu oszczędność energii. Proces jest aktywowany, gdy czujnik wykryje otwarcie drzwi balkonowych.
- Trigger: Otwarcie drzwi balkonowych.
- Warunki: Brak.
- Działanie: Wyłączenie klimatyzacji w pomieszczeniu, w którym drzwi balkonowe zostały otwarte.
- Działanie dodatkowe: Wysłanie powiadomienia na smartfon, informującego o wyłączeniu klimatyzacji z powodu otwarcia drzwi balkonowych.
- Możliwe działanie dodatkowe: Wykrycie zamknięcia balkonu i ponowne uruchomienie klimatyzacji.

Klimatyzacja konsumuje ogromne ilości energii (klimatyzator wolnostojący z uruchomionym czynnikiem chłodniczym może wykorzystywać nawet ponad 1000 W), a wydajność urządzenia znacznie spada, kiedy zostanie udrożniony dostęp do powietrza z zewnątrz. Dzięki tej automatyzacji system zapobiega marnowaniu energii na chłodzenie pomieszczeń, gdy drzwi balkonowe są otwarte, co przyczynia się do oszczędności energii i większej efektywności klimatyzacji.
Problemem może być jednak odpowiedni system klimatyzacji, który mógłby być sterowany zdalnie. Istnieją modele, które faktycznie oferują WiFi i opcję sterowania zdalnego, często przez platformę Tuya. Co jeśli nie mamy WiFi? Większość systemów klimatyzacji oferuje kontrolę za pomocą IrDA. To sprawia, że można wyposażyć się w sterowany zdalnie nadajnik, który będzie wysyłać odpowiednie sygnały podczerwienią, aby sterować klimatyzatorem. Zamiast klimatyzatora można również wykorzystać wentylator, na przykład taki od Xiaomi.
Podsumowanie
W artykule przedstawiliśmy kilka przykładów automatyzacji, których celem jest oszczędzanie energii elektrycznej. Stanowią one pewnego rodzaju punkt, który ma Was nakierować w jaki sposób można wykorzystać różne elementy wchodzące w skład Waszego systemu automatyki domowej, aby zaoszczędzić na rachunkach za prąd. Wiele zależy od rodzaju i ilości posiadanego przez Was sprzętu Smart.
Pozostając w tematyce oszczędzania pieniędzy, to warto dodać, że Home Assistant generuje oszczędności w inny sposób. Tak jak zostało to wielokrotnie wspomniane, Home Assistant generuje spory koszt początkowy, gdzie musimy zakupić sprzęt do serwowania oprogramowania, a także wymaga ciągłego zasilania komputera pełniącego rolę serwera. Tutaj jednak warto zaznaczyć, że odpowiedni sprzęt do serwowania/hostowania może kosztować w granicach 200-300 złotych, a pobór energii przez taki komputer jest niewielki i wynosi kilka watów.
Gdzie są więc tutaj oszczędności? Oszczędzamy na braku potrzeby odnawiania subskrypcji za funkcje dodatkowe w komercyjnych systemach automatyki domowej (np. dodatkowe gigabajty przestrzeni w chmurze). Mamy także szerszy wybór sprzętowy, ponieważ nie musimy kupować takiego, certyfikowanego pod dany system Smart Home i możemy zakupić taki, który bardziej nam odpowiada, również pod kątem ceny.
